Sak gen pou fè ak fwod ki ekziste pou imigran yo espesyalman nan men lòt Ayisyen ki deja la
Lè ou kite peyi ou pou chèche yon lavi miyò, ou ka panse ou jwenn yon kominote ki la pou sipòte ou. Men, reyalite a pafwa diferan. Gen moun nan Haitian Diaspora ki pwofite sou moun k ap chèche yon nouvo kòmansman. Yo itilize fwod pou pran avantaj sou ou, espesyalman lè ou pa konnen kijan sistèm nan mache. Nan atik sa a, w ap aprann ki kalite fwod ki egziste, kijan pou rekonèt yo, epi kijan pou pwoteje tèt ou.
Ki kalite fwod imigran yo ka rankontre nan men lòt Ayisyen?
Nan Haitian Diaspora, gen moun ki itilize konfyans ak bezwen imigran yo pou fè fwod. Men kèk egzanp:
Fwod sou papye travay oswa pèmi travay
Gen moun ki vann fo dokiman oswa pwomèt ede jwenn pèmi travay, men se yon manti. Yo ka mande lajan davans epi disparèt.
Fwod sou lojman
Moun sa yo ka fè ou peye pou yon kay oswa yon chanm ki pa egziste oswa ki pa disponib. Yo itilize foto fo oswa adrès fo pou twonpe ou.
Fwod sou travay
Yo pwomèt travay ki pa egziste oswa ki pa peye. Lè ou rive, ou jwenn pa gen anyen.
Fwod sou sèvis legal
Gen moun ki pretann yo avoka oswa ajan imigrasyon, men yo pa gen okenn kalifikasyon. Yo ka fè ou pèdi lajan oswa menm mete dosye ou an danje.
Fwod sou remèt lajan
Lè ou bezwen voye lajan bay fanmi ou, gen moun ki pran lajan an san voye anyen.
Kijan pou rekonèt fwod sa yo?
Ou dwe toujou rete vijilan. Men kèk siy ki montre yon moun oswa yon òganizasyon ka ap fè fwod:
Yo mande lajan davans san okenn dokiman oswa kontra ekri.
Yo pa bay okenn resi oswa prèv peman.
Yo pwomèt bagay ki twò bon pou yo vre, tankou pèmi travay rapid oswa travay ki peye anpil san eksperyans.
Yo pa gen yon biwo oswa yon adrès ki verifyab.
Yo mande ou pa pale ak lòt moun oswa pa fè rechèch sou yo.
Kijan pou pwoteje tèt ou kont fwod nan Haitian Diaspora?
Ou ka pran plizyè mezi pou evite tonbe nan pyèj moun ki vle fè ou mal:
Verifye enfòmasyon yo
Chèche konnen si moun oswa òganizasyon an gen lisans oswa otorizasyon legal. Ou ka kontakte biwo imigrasyon oswa sèvis legal ofisyèl pou verifye.
Pa peye davans san kontra
Toujou mande yon kontra ekri ki klè anvan ou bay lajan. Li dokiman yo byen.
Chèche konsèy nan men moun ou fè konfyans
Pale ak fanmi, zanmi, oswa òganizasyon ki ede imigran. Yo ka bay bon konsèy epi ede w evite fwod.
Sèvi ak sèvis legal ofisyèl
Si ou bezwen èd pou dosye imigrasyon ou, chèche yon avoka ki gen lisans oswa yon òganizasyon ki rekonèt.
Fè rechèch sou travay ak lojman
Pa aksepte yon travay oswa yon kay san ou pa verifye. Mande pou wè plas la anvan ou peye.
Egzanp konkrè fwod nan kominote a
Yon imigran ki te fèk rive nan peyi a te rankontre yon Ayisyen ki te pwomèt li yon travay nan yon restoran. Moun nan te mande yon frè pou "papye travay" epi pou "entèvyou." Apre li te peye, moun nan te disparèt. Imigran an te pèdi lajan li, epi li te rete san travay. Sa montre kijan fwod sa yo ka afekte lavi moun ki nan Haitian Diaspora.
Yon lòt fwa, yon fanm te peye yon moun pou jwenn yon chanm pou lwe. Lè li rive, chanm nan pa t egziste. Moun nan te itilize foto fo sou telefòn li pou twonpe li. Fanm nan te oblije chèche lòt kote nan dènye minit, sa ki te kreye anpil difikilte.
Kisa ou dwe fè si ou viktim yon fwod?
Si ou panse ou viktim yon fwod, pa rete tann. Men sa ou ka fè:
Rapòte ka a bay lapolis lokal.
Kontakte òganizasyon ki ede imigran nan zòn ou an.
Konsilte yon avoka oswa yon sèvis legal ki espesyalize nan imigrasyon.
Pataje eksperyans ou ak lòt moun nan kominote a pou ede yo evite menm pwoblèm nan.
Fè pati yon kominote ki sipòte ou
Nan Haitian Diaspora, gen anpil gwoup ak òganizasyon ki la pou ede ou evite fwod. Patisipe nan reyinyon, atelye, oswa rankont kominotè pou aprann plis sou dwa ou ak kijan pou pwoteje tèt ou. Lè ou konekte ak lòt moun ki gen menm eksperyans, ou ka jwenn plis fòs ak konesans.
Lè ou konnen ki kalite fwod ki egziste, ou ka pran desizyon ki pi saj pou pwoteje tèt ou. Pa kite okenn moun pwofite sou ou, menm si yo soti nan menm kominote a. Rete vijilan, verifye enfòmasyon, epi chèche èd nan men moun ou fè konfyans. Sa ap ede ou bati yon lavi ki pi estab ak sekirite nan peyi ou chwazi a.
Pa bliye, ou pa pou kont ou nan Haitian Diaspora. Gen anpil moun ki vle wè ou reyisi. Fè atansyon, pran prekosyon, epi kontinye avanse.
Comments